ابوعبدالله محمد بن محمد بن نعمان (۳۳۶ یا ۳۳۸-۴۱۳ ق) مشهور به شیخ مفید و ابن المعلم، متکلم و فقیه و از چهرههای برجسته شیعه در جهان اسلام در قرن چهارم هجری قمری بود. گفتهاند او فقیهی بود که روش جدیدی در اجتهاد ارائه نمود و متکلمی بود که در علم کلام بسیار متبحر بوده و مکتب کلامی شیعه را توسعه داد.
از جمله اساتید وی ابن قولویه قمی، شیخ صدوق، ابن ولید قمی، ابوغالب زراری و برخی از شاگردان او سید مرتضی علمالهدی، سید رضی، شیخ طوسی، نجاشی است. از ایشان تالیفات بسیاری در علوم مختلف بر جای مانده که تا ۲۰۰ کتاب ذکر شده است. کتاب المقنعه در علم فقه، الارشاد در شرححال امامان شیعه و اوائل المقالات در علم کلام از آثار معروف او به شمار میرود.
شیخ مفید در حرم امام جواد (علیهالسّلام) پائین پای آن حضرت و نزدیک قبر استادش ابن قولویه دفن شده است.